Ekim 2008
Yazar: H. Hasan EsenoÄŸlu
(Oy VerilmemiÅŸ)Gün Saat
05 14 Ay Yer’e en uzak (404.720 km)
06 24 Merkür GüneÅŸ’e yakın
07 12 Ä°LK DÖRDÜN
12 19 Uranüs Ay’ın 4 derece güneyinde
14 23 DOLUNAY
17 09 Ay Yer’e en yakın (363.825 km)
21 15 SON DÖRDÜN
22 13 Merkür–GüneÅŸ açıklığı en büyük (18 derece Batı)
29 01 YENÄ° AY
30 04 Vesta (parlaklığı 6.7 kadir) GüneÅŸ’e en uzak
GüneÅŸ’imiz uzun süredir sakindi, bir iki leke görülmeye baÅŸlandı. GüneÅŸ olaylarını SOHO uydusundan saat saat izlenebilirsiniz.
GEZEGENLERÄ°N Ä°LGÄ°NÇ GÖRÜNÜMLERÄ°
- 1 – 2 Ekim akÅŸamları Hilal – Venüs yakın konumda görülecek.
- 5 – 8 akÅŸamları Ä°lkdördün – Jüpiter yakın konumda yer alacak.
- 9 – 14 akÅŸamları Ay– Neptün– Uranüs teleskop eÅŸliÄŸinde birlikteler.
- 23 – 26 sabahları Türk bayrağı Hilali – Satürn yakın konumda yer alacak.
- 27 – 28 sabahları ince Hilal – Merkür kısa süreliÄŸine birlikteler.
- 31 akÅŸamı Hilal – Venüs tekrar yakın konumda görülecek.
EKÄ°M AYINDA GEZEGENLER
Merkür, sadece GüneÅŸ doÄŸmadan önce doÄŸuda veya GüneÅŸ battıktan sonra batıda ufka yakın görülebilir. GüneÅŸ çevresindeki dolanımı da çok hızlıdır (yoksa GüneÅŸ’e çakılırdı), bu yüzden ay boyunca birden çok burç deÄŸiÅŸtirmekte… Gezegen Ekim boyunca GüneÅŸ’ten yeni uzaklaÅŸacağından ayın ortasından itibaren sabahları GüneÅŸ doÄŸmadan hemen önce çok kısa süreliÄŸine görülecek. Merkür, doÄŸuda ufuktan en fazla 12 derece yüksekte BaÅŸak (Virgo) takım yıldızında bulunacak. Parlaklığı da görülme süresince +1,3’den –0.9 kadire giderek parlaklaÅŸacak. Gezegen, hilal–ilkdördün–ÅŸiÅŸkinay evrelerinde teleskop ile izlenebilirde… GüneÅŸ’e olan yakınlığından dolayı Merkür’ün görülmesi her zamanki gibi yine de kolay olmayacak. Sanal oluÅŸturulan takvim resimde 27–29 Ekim tarihlerinde pembe renkte görünen gezegen Merkür’dür.
Venüs, ay boyunca GüneÅŸ’ten uzaklaÅŸacak. AkÅŸamları GüneÅŸ battıktan hemen sonra kısa süreliÄŸine güneybatı tarafta ufuktan en fazla 10 derece kadar yüksekte sırasıyla Terazi (Libra) ve Yılancı (Ophiuchus) takım yıldızlarında görülecek. Venüs’ün parlaklığı –3.9 kadir olup gökyüzünde adeta ışıldayacak. Belki bu yüzden bu parlak gezegene akÅŸamın bir habercisi olarak “akÅŸam yıldızı” demiÅŸiz… Venüs teleskopla bakıldığında ÅŸiÅŸkinay evrede görülecek. Venüs, Merkür gibi ufka yakın olacağından görülmesi zor olacak. Bununla birlikte, ÅŸiddetli parlaklığı ve ufka yakınlığını yanlış anlamalara meydan vermesi olasıdır da… Takvim resimde 1–2 ve 31. günlerde görünen sarı renkte gezegen Venüs’tür.
Mars, ay boyunca GüneÅŸ’e iyice yaklaÅŸacağından sadece ilk günler GüneÅŸ batar batmaz akÅŸam saatlerinde çok kısa süreliÄŸine görülebilecek. Gezegen 1.6 kadir deÄŸiÅŸmeyen parlaklıkta batı tarafta BaÅŸak takım yıldızında yer alacak. Mars ufuktan en fazla 8 derece yüksekte (özellikle ayın ilk günlerinde) görülecek. Gezegen ayrıca dolunaya yakın evre görünümünde olacak ki teleskoplu okuyuculara ilginç gelebilir. Takvim resimde 1–2 arası günlerde görünen kırmızı gezegen Mars’tır.
Jüpiter, ay boyunca GüneÅŸ’e yaklaÅŸacak. AkÅŸamdan geç saatlere kadar 3 saat süreliÄŸine görülebilecek. –2.2 kadir parlaklıklı gezegen, güneyde ufuktan en fazla 25 derece yüksekte Yay (Sagittarius) takım yıldızında (yıl boyunca da aynı burçta) bulunacak. Takvim resimde 5–8 arası günlerde görünen yeÅŸil gezegen Jüpiter’dir. Jüpiter gök atlasında belirtildi de.
Satürn, ay boyunca GüneÅŸ’ten giderek uzaklaÅŸacak, yüksekliÄŸi artacağından görülme süresi de uzayacak. Gezegen sabahları GüneÅŸ doÄŸuncaya kadar iki saat süreliÄŸine doÄŸu tarafta Aslan (Leo) takım yıldızında (yıl boyunca da aynı burçta) görülecek. Satürn ufuktan en fazla 39 derece yüksekte yer alacak. Gezegenin parlaklığı da sabit olup +1.1 kadir. Takvim resimde 23–26 arası günlerde görünen açık kahverengi gezegen Satürn’dür.
Uranüs, ay boyunca GüneÅŸ’e yaklaÅŸacağından görülme süresi de azalacak. Gezegen akÅŸam saatlerinden itibaren gece ve sonrası saatler kadar 8 saat süreliÄŸine teleskop eÅŸliÄŸinde görülebilir. +5.7 kadir parlaklıklı sönük gezegen ufuktan en fazla 44 derece yüksekte bulunacak. Uranüs güneydoÄŸudan güneybatıya 130 derece kadar geniÅŸ bir aralıkta Kova (Aquarius) takım yıldızında (yıl sonuna kadar da aynı burçta) yer alacak. Takvim resimde 10–14 arası günlerdeki açık mavi gezegen Uranüs’tür. Gezegen ve bulunduÄŸu burç gök atlasında belirtildi de.
Neptün, ay boyunca GüneÅŸ’e yaklaÅŸacağından görülme süresi azalacak ÅŸekilde akÅŸam saatlerinden itibaren gece yarısına kadar 6 saat süreliÄŸine teleskop eÅŸliÄŸinde izlenebilir. +7.9 kadir parlaklıklı oldukça sönük gezegen ufuktan en fazla 34 derece yüksekte güneydoÄŸudan güneybatıya 90 derece kadar geniÅŸ bir aralıkta OÄŸlak (Capricornus) takım yıldızında (yıl sonuna kadar da aynı burçta) yer alacak. Takvim resimde 9–11 arası günlerde görünen mavi gezegen Neptün’dür. Gezegen ve bulunduÄŸu burç gök atlasında belirtildi.
Gezegenlerin görüleceÄŸi zamanlar ve yönleri mini çizelgede verildi.
|
AkÅŸam
|
Gece
|
Sabah
|
|
Venüs (güneybatıda)
Mars (1–4; batıda)
Jüpiter (güneyde)
Uranüs (güneydoÄŸuda)
Neptün (güneydoÄŸuda)
|
Uranüs (güneyde)
Neptün (güneybatıda)
|
Merkür (14–31; doÄŸuda)
Satürn (doÄŸuda)
|
