Uzay Teknolojisi ve Bir Dünya Rekoru
Yazar: Ozan Kanbertay
(2 oy, ortalama: 4,00 / 5)Pekin’de düzenlenen 2008 Engelliler Olimpiyat Oyunları’nda, uzay teknolojisi kullanılarak geliÅŸtirilen protez bir bacakla yarışan Alman atlet Wojtek Czyz, 6.5 m lik atlayışıyla dünya rekoru kırdı.
Wojtek Czyz, Pekin Engelli Olimpiyatları’nda uzun atlama dalında 6.5 metrelik derecesiyle dünya rekorunu kırmış oldu.
Czyz, Avrupa Uzay Ajansı’nın Teknoloji Transferi programından yararlanan MST Uzay ve Havacılık Åžirketi ile 2004 yılında, o zaman kullandığı protezini geliÅŸtirmek üzere çalışmaya baÅŸlamış. Bu tarihten 3 yıl önce bir kazada sol bacağını kaybeden atlet, artık uzun atlama ve koÅŸuda protez bacağıyla yarışmalara katılıyor.
Atletin protezinde kullanılan malzeme, Uluslararası Uzay Ä°stasyonu’na takılacak Alfa Manyetik Spektrometresi’nde kullanılan malzeme ile aynı yapıya sahip. AMS olarak adlandırılan bu cihazın, karşı maddeyi ve kayıp maddeyi araÅŸtırmak üzere Uluslararası Uzay Ä°stasyonu’na 2010’da yerleÅŸtirilmesi planlanıyor. 
Alman atlet protez bacağını denerken.
Uzay araÅŸtırmalarında kullanılan malzemeler, müthiÅŸ derecede dayanıklı olurken aynı zamanda piyasadaki mevcut malzemelerden daha hafif olabilmekte. Dayanıklılık ve hafifliÄŸin ise, engelli atletler için ne denli öneme sahip olduÄŸunu anlatmaya gerek yok herhalde. Wojtek Czyz’in bir önceki protezi; atlet, kapasitesini sonuna kadar zorladığı zaman kırılma eÄŸilimi gösteriyordu. Alman atlet, artık yeni proteziyle kapasitesini sonuna kadar zorlayabiliyor.
Åžirket yetkilisi, hafif ve son derece dayanıklı uzay malzemelerinin engelli atletler için yeni protezlerin geliÅŸtirilmesinde kullanımının ne kadar doÄŸru bir karar olduÄŸunu Atina ve Pekin olimpiyatlarında anladıklarını belirtti ve ekledi: “ Bundan sonraki hedefimiz, bu süreçte kazandığımız deneyimlerimizi, diÄŸer engelli insanlar için benzer ürünler tasarlamada kullanmak olacaktır.”
FotoÄŸrafta Wojtek Czyz, uzay teknolojisi kullanılarak geliÅŸtirilmiÅŸ protez bacağı ile birlikte görülüyor. Protez dört kısımdan oluÅŸuyor: Birincisi, protezin bacaÄŸa tutunmasını saÄŸlayan mil; ikincisi yapay diz; üçüncüsü diz eklemini taklit eden bir parça (resimdeki L ÅŸeklindeki kısım) ve dördüncü kısım ise karbon fiberden yapılmış bir yaydır. Bu yay, bacağın alt kısmının ve ayağın görevlerini yerini getirmek üzere tasarlanmıştır.
2004’te Atina’da yapılan bir önceki Engelli Olimpiyatları’nda da yine uzay teknolojisiyle geliÅŸtirilmiÅŸ protez bir bacak kullanan Czyz, 100 ve 200 metrede ve de uzun atlamada altın madalya kazanmıştı.
Kaynaklar
