Satürn’ün Gizemli Kuzey Işıkları
Yazar: Arif Bayırlı
(3 oy, ortalama: 4,67 / 5)Kuzey ışıkları (aurora), gökyüzünde çıplak gözle gözleyebileceÄŸiniz en muhteÅŸem olaylar arasında liste başı olmaya adaydır. Hızlandırılmış parçacıkların manyetik alan çizgilerini izleyerek atmosferle etkileÅŸime girdiklerinde oluÅŸan bu egzotik görüntüler sadece Dünya atmosferine özgün deÄŸil. NASA’nın Cassini uzay aracı tarafından geçtiÄŸimiz günlerde görüntülenen Satürn’ün kutup bölgesindeki auroranın, GüneÅŸ Sistemi’nde gözlenen tüm auroralardan farklı bir yapıya sahip olduÄŸu açıklandı.
Liecester Üniversite’sinde Cassini verileri üzerinde araÅŸtırmalar yapan Tom Stallard “Åžu ana kadar herhangi bir yerde böyle bir auroraya ÅŸahit olmamıştık” diyor. Bunun Jüpiter ve Dünya’daki gibi sadece aurora halkaları olmadığını belirten Stallard, üstelik bunun Satürn atmosferindeki aurora tahminlerine göre orda olmaması beklenen bir olay olduÄŸunu söylüyor.
Dünya’daki auroraları oluÅŸturan hızlandırılmış parçacıkların kaynağını GüneÅŸ rüzgârları oluÅŸturuyor. Jüpiter ve Satürn’deki auroraların hepsine ise hızlandırılmış parçacıklar neden olmuyor.
Jüpiter’deki temel aurora halkası, kendi manyetik alanındaki etkileÅŸimler tarafından ÅŸekillendirilmekte olup büyüklüÄŸü zamanla deÄŸiÅŸmiyor. GüneÅŸ rüzgarları kaynaklı Satürn’ün temel aurora halkasının büyüklüÄŸü ise GüneÅŸ rüzgarlarının yoÄŸunluÄŸuyla deÄŸiÅŸiyor. Satürn’de yeni gözlenen auroranın doÄŸası ise bu ikisinden hiçbirine uymuyor.
Cassini araÅŸtırmacılarından Nick Achilleos “Satürn’ün farklı aurora özellikleri gezegenin manyetosferi ve atmosferinin GüneÅŸ rüzgarları ile etkileÅŸiminde özel bir ÅŸeyler olduÄŸunu gösteriyor. Bunu açıklayabildiÄŸimizde Satürn ortamında özel olarak gerçekleÅŸen fiziksel süreçleri ortaya çıkarmış olacağız.” diyor.
Cassini tarafından kuzey kutup bölgesinden alınan bu görüntüde kızıl ötesi ışıkta iki farklı dalga boyunda aurora ve hemen altındaki atmosfer görülüyor. BüyüklüÄŸü zamanla deÄŸiÅŸen aurora parlak mavi ile (4 mikron dalga boyu – kızıl ötesi), Satürn’ün atmosferindeki parlak halkalar ise kızıl renkle (5 mikron dalga boyu- kızıl ötesi) belirtilmiÅŸ.
Yeni kızıl ötesi aurora, bunun öncesinde Satürn’den mor ötesi aurora görüntüleri alan Hubble Uzay teleskobu tarafından gözlenemeyen bir bölgede bulunuyor. Cassini bu görüntüleri, Satürn’ün kuzey kutup bölgesine yakın uçlarından birinde elde etti. Kızıl ötesi ışıkta, auroranın bazen 82 derece enleminden kutup noktasına kadar bölgenin tamamını kaplayabildiÄŸi, ayrıca 45 dakikalık aralarla kaybolup tekrar oluÅŸtuÄŸu gözlendi.
Kaynaklar
