Yeni bir KeÅŸif: Karasal Gezegen
Yazar: Arif Bayırlı
(2 oy, ortalama: 4,50 / 5)GüneÅŸ Sistemi dışı gezegenler günümüzün en çok konuÅŸulan konusu. Åžu ana kadar sayıları 330′lara ulaÅŸan bu gezegenlerin keÅŸfi, gezegen sistemlerinin sadece bizim yıldızımız GüneÅŸ’e ait bir ayrıcalık olmadığını, bunların birçok yıldız etrafında gözlenen sıradan oluÅŸumlar olduÄŸunu gösterdi. Bu araÅŸtırmalardaki en heyecan verici soru ise bir gün Dünya benzeri bir gezegenin bulunup bulunamayacağı. Åžu ana kadar gözlenen gezegenlerin hemen hepsi Jüpiter-Neptün büyüklüğüne yakın gaz devi gezegenler. Ayrıca bu gezegenlerin etrafında dolandıkları yıldızlara GüneÅŸ-Merkür arası mesafeden daha da yakın olmaları Dünya ile benzerlik konusunda pek de uyumlu sonuçlar vermiyor.
Yıldızına çok yakın bir yörüngede bulunan Güneş sistemi dışı bir gezegenin hayali çizimi (Kaynak: Bulutsu)
Her geçen gün geliÅŸen teknikler GüneÅŸ sistemi dışı gezegenler hakkında detaylı bilgiler edinebilmemizi saÄŸlıyor. Bunlardan en etkileyici olanı belki de 2008′in en çok ses getiren “Ä°lk Exoplanet Görüntüsünün” alınmasıydı. 90′lı yıllarda teoriler ve ilk dolaylı gözlemlerle orada olduklarını öğrendiÄŸimiz gezegenlerin artık görüntülerini dahi alabiliyoruz.
Avrupa Uzay Ajansı (ESA) tarafından duyurulan haberde ise artık yavaÅŸ yavaÅŸ Dünya ölçeÄŸine yaklaşıldığını görüyoruz. COROT uydusunun gözlemleri sonucu Dünya’nın yaklaşık iki katı kadar büyüklükte karasal bir yüzeyi olduÄŸu tahmin edilen bir gezegen keÅŸfedildi. CoRoT-Exo-7b olarak isimlendirilen gezegen her ne kadar büyüklük konusunda umut verse de yıldızına yakınlık konusunda önceki gezegenlerden pek farklı deÄŸil. Yıldızının etrafında 20 saatte bir tur atan gezegenin yüzey sıcaklığı 1000 ila 1500 °C arasında. Bu sıcaklıktaki yüzeyinin lav ya da su buharı ile kaplı olduÄŸu tahmin ediliyor.
CoRoT-Exo-7b, yörüngesinde dolandığı yıldızın önünden geçerken yıldızdan gelen ışığı bir miktar azaltmasıyla tespit edildi. Bu yöntem Güneş sistemi dışı gezegen keşiflerinde sıklıkla uygulanıyor.
Dünya’dan gözlediÄŸimizde Venüs ve Merkür de GüneÅŸ önünden geçiyorlar. Tıpkı Venüs ve Merkür geçiÅŸlerinde olduÄŸu gibi gezegen geçiÅŸlerinde, yıldızdan gelen ışınlarda belirgin bir düşüş oluyor. CoRoT uydusu azalmayı hassas dedektörleriyle görüntüleyebiliyor.
Araştırmacılar bulunan gezegenin yoğunluğu üzerinde çalışıyorlar. Gezegenin, Dünya benzeri kayasal bir yüzeye sahip olup lavlarla kaplı olabileceği ya da şu ana kadar gözlenmemiş fakat teorilerde olası görülen kaya ve suyun eşit miktarda bulunduğu yeni bir sınıf olabileceği öne sürülüyor. Ölçülen sıcaklık değerlerine bakarak gezegenin çok sıcak ve nemli olduğu rahatlıkla söylenebiliyor.
Dünya’ya yakın büyüklükteki gezegenleri gözlemek çok zor fakat bu araÅŸtırmada kullanılan teknikler artık Dünya büyüklüğünde gezegen keÅŸiflerinin çok yakın olduÄŸunu ortaya koyuyor. Bu yıl içinde gönderilecek Kepler uydusu da devreye girdiÄŸinde elde edeceÄŸimiz sonuçlar, evrendeki yerimiz hakkında devrim niteliÄŸinde keÅŸiflere yol açabilir.
Â
Kaynaklar
