Kepler Ä°le Yeni Dünya Arayışları
Yazar: İmir Kalkancı
(10 oy, ortalama: 4,40 / 5)Başka yıldızların çevresinde dönen Dünya benzeri gezegenler var mı? Bu akşam fırlatılacak Kepler uzay aracının görevi işte bu soruya yanıt bulmak. Bunu nasıl gerçekleştirecek diye merak ediyorsanız cevabını bu makalede bulacaksınız.
Başka yıldızların çevresindeki Dünya benzeri gezegenlerin keşfi her zaman ilgi uyandıran ve insanları heyecanlandıran bir konu olmuştur. Bugüne kadar yapılan gözlemler sonucunda, Güneş Sistemi dışında keşfedilen gezegenleri üç grupta toplayabiliriz: Gaz devleri, Kısa periyotlu yörüngelere sahip sıcak gezegenler ve Buz devleri. Artık, Dünya benzeri, karasal bir yüzeye ve sıvı suya sahip bir gezegenin bulunması için çalışmaların artacağı bir döneme giriyoruz.
Bu çalışmaların bir ürünü olan NASA’nın Kepler uzay aracı, özellikle, Samanyolu’nda bulunduÄŸumuz bölgeye yakın alanda Dünya benzeri gezegenlerin keÅŸfedilmesi için tasarlandı. Görevi dahilinde, transit geçiÅŸ yöntemiyle, yeni gezegenleri tespit etmeye çalışacak ve ardından, gezegenin yaÅŸanabilir alan içinde kalıp kalmadığını bulmaya çalışacak. Bu arada yaÅŸanabilir bölgenin (habitable zone) ne demek olduÄŸunu açıklamakta yarar var. Astronomlar, bir gezegen üzerinde yaÅŸamın saÄŸlanması için gezegenin, yıldız çevresindeki yaÅŸanabilir bölge içinde olması gerektiÄŸine inanıyorlar. Çünkü bu alan içinde kalan gezegenlerde sıvı suyun bulunma olasılığı daha yüksek. YaÅŸanabilir bölge yıldızın büyüklüğü dolayısıyla sıcaklığı ile iliÅŸkili. Genellikle sıcak olan büyük yıldızlar için yaÅŸanabilir bölge, yıldızdan daha uzakta bir bölge iken, daha soÄŸuk olan küçük yıldızlarda, yıldıza yakın bölgeler yaÅŸam için daha uygun görülmekte.
Bir Güneş Sistemi içindeki yaşanabilir bölge
Transit Geçiş Yöntemiyle Güneş Sistemi Dışı Gezegenlerin Belirlenmesi
Bir gezegenin yıldızın önünden geçmesi ve bu geçiÅŸin Dünya’dan gözlenmesi olayına “transit geçiÅŸ” adı veriyoruz. Dünya’dan nadiren Venüs ve Merkür geçiÅŸlerini izliyoruz. Bu geçiÅŸler sırasında gezegen, GüneÅŸ üzerinde siyah bir leke ÅŸeklinde (Merkür veya Venüs’ün GüneÅŸ ışığını engellemesinden dolayı) çıplak gözle gözlenebiliyor. Benzer ÅŸekilde, Kepler uzay aracı da yıldızlardaki bu parlaklık deÄŸiÅŸimini tespit etmeye çalışarak gezegenlerin transit geçiÅŸlerini yakalamaya çalışacak.
GeçiÅŸin tespit edilmesinden sonra gezegene ait yörünge büyüklüğünü, gezegenin periyodundan (gezegenin yıldız çevresindeki bir turunu tamamlaması için geçen süre), kütlesini de, Kepler’in gezegen hareketleriyle ilgili üçüncü kanununundan hesaplayabiliyoruz. Gezegenin boyutları ise geçiÅŸ sırasında yıldız üzerinde oluÅŸan gölge lekenin boyutlarından hesaplanıyor. Yıldızın yörünge özelliklerinden ve sıcaklığından gezegenin karakteristik sıcaklığının bulunması ile birlikte, gezegenin yaÅŸanabilir bölge içinde olup olmadığı sorusunu cevaplamamız mümkün oluyor.
Kepler Uzay Aracı
Kepler’in uzay görevi, Dünya benzeri gezegen aramaya odaklı ilk görev. Oldukça gelişmiş gözlem aletlerine sahip. 95 cm çapa sahip bir teleskop yardımıyla ışık ölçümlerini gerçekleştirecek. Bunun yanında çok sayıda yıldızın gözlenebilmesi için geniş bir görüş alanına sahip. 3,5 yıl sürecek olan görevi boyunca 100.000’den fazla yıldızın parlaklığını izlemesi bekleniyor.
Kepler’in inceleyeceÄŸi alanın temsili resmi. Resimde galaksimizin dışından bakıldığında Kepler’in inceleyeceÄŸi alan sarı koni ile gösterilmiÅŸ. (Telif Hakkı: Jon Lomberg)Â
Kazım Kıvanç EREN Diyor ki: Cuma, Mart 6, 2009, 20:21
Biliyormusnuz bu yaÅŸanabilir bölgesi sadece güneÅŸe benzer özellikteki yıldız sistemlerinde geçerlidir.Örnek olarak gliese581 yıldızı etrafında dönen Gliese581c adlı süper dünya .Bu süperdünya Atmosferinin Oksijen içerdiÄŸi ve sıvı bulunduÄŸu ve buda kayaç gezegen.Bu gezegen de Gliese581 yıldızına uzaklık bakımından 3. sıradadır ancak O kadar yakındır ki bir Gliese581c yılı 13 gündür.Dünyada ise 365 gün 6 saattir.Ancak Bu gliese581 yıldızı güneÅŸten 50 kat küçük olup 50 kat daha az ışık saçar buda daha az radyasyon demek.Dünyadaki gibi bir manyetik alanı olmamasına karşın (bu sadece dünyada görüldü bu özellik dünyada radyasyonu yansıtıyor)az radyasyona maruz kalınca zarar azalı .Aynı ÅŸey gliese581d VE Gliese281 yıldızının da benzer özellik saÄŸlıyor.Düşünsenize orada da bizi araÅŸtıran BAÅžKA CANLILAR olabilir.Ve biz 75 yıl yaşıyorsak orada 1000 yıl bile yaÅŸayabiliriz.13 günde bir yılbaşı ne hgüzel olurdu…:D
Gökçen Sezgin Diyor ki: Cumartesi, Mart 7, 2009, 13:11
Bunlar harika geliÅŸmeler.Görünen o ki Kepler Uzay Aracı sadece yeni dünyalar keÅŸfetmeyecek bir çok bilinmeyenin peÅŸinden koÅŸacak.Ä°nsan teknoloji geliÅŸtikçe engel tanımıyor.Bu çok güzel bir ÅŸey…Sizde böyle düşünmüyor musunuz?
salih Diyor ki: Pazartesi, Mart 9, 2009, 1:02
Fırlatılma videosu
http://www.youtube.com/watch?v=D3XO_XHSsYw
Alp Aslan Seymen Diyor ki: Salı, Temmuz 7, 2009, 4:16
Dünyamız ile benzerlik gösteren hatta daha iyi olanaklara sahip bir gezegen tespit edildiÄŸinde ne heyecan olur ama. EÄŸer insanlar orada yaÅŸayabilecek ise ne planlar yapılır kim bilir. Bu çok güzel çalışmaları yakından takip etmek lazım. KeÅŸke Aselsan’ın da böyle çalışmaları olsaydı da fırlatmaları videodan deÄŸil de canlı izlemeye gitseydim.
mert Diyor ki: Perşembe, Aralık 3, 2009, 2:22
ben yıldızların hepsinde en az bir gezegen oldugunu düsünüyorum.bu da samanyolunda 200 milyar yıldız olduguna göre en az 200 milyar gezegen var anlamına geliyor..tabi ki bu sadece benim düsüncem….