2000 yılına girerken yaşadığımız heyecanı hatırlıyorum. Yeni bir milenyumun getirdiği beklentiler ile geleceğe yeni umutlarla bakıyorduk. Bu heyecanın üzerinden tam 10 yıl geçti. O zamanlar düşündüklerinizin ne kadarı gerçekleşti bilemiyorum ama her alanda bir çok yenilik hayatımıza girdi. Uzay çalışmaları konusunda da son yıllara baktığımızda, önemli adımların atıldığını görüyoruz. Sizler için, uzay ve astronomi alanında son 10 yılda gerçekleşen en önemli 10 olayı belirledik. Aralarından en önemlisini seçmeyi yine size bıraktık.

Ortaokul ve lise yıllarımda, Bilim ve Teknik dışında popüler dille hazırlanmış hatırı sayılır bir dergi yoktu. Gökbilimine hevesli bir çocuk olarak, dergiyi alır almaz baktığım ilk sayfa “Gökyüzü Köşesi” olurdu. Uzayla ilgili yazıları ve Gökyüzü Köşesi’ni bir solukta okurdum. Şimdi, bu köşenin yazarıyla röportaj yapmak benim için gerçekten bir onur. O zamanlar birisi bana, Alp Akoğlu ile röportaj yapıp bunu da yayınlayacaksın dese, buna kesinlikle inanmazdım. Alp Bey’in sorularımıza verdiği içten cevaplarda, ben bir amatör gökbilimci olarak kendimden çok şey buldum; eminim ki siz de bulacaksınız.

Gökbilimine ilgi duyan herkesin dileği, gece karanlık bir gökyüzüne sahip olmaktır. Ne yazık ki benim gibi büyük bir şehirde yaşıyorsanız, Samanyolu'nu, yıldızları, gezegenleri ve göktaşı yağmurlarını tüm güzelliğiyle izleyebilmek için, yaşadığınız yerden oldukça uzaklara gitmeniz gerekiyor. Tüm bu olumsuz koşulların sorumlusu ışık kirliliği nedeniyle, Avrupa'da yaşayan altı insandan biri yıldızların %90'ını göremiyor. Peki senin yaşadığın yerde ışık kirliliği, gece yıldızları görmeni ne kadar engelliyor? Bunu belirleyebilmek için yardımına ihtiyacımız var!

İstanbul’un içinde ama ondan sanki kilometrelerce uzakta, Boğaz’a bakan yemyeşil bir yerleşke içerisinde, gözlem kubbesi bulutlara doğru uzanan Kandilli Rasathanesi Astronomi Laboratuarı’nı UzayveAstronomi.com olarak ziyaret ettik ve çalışmaları hakkında değerli hocamız Prof. Dr. Atila Özgüç’den bilgiler aldık.

2008 her alanda önemli olaylara sahne oldu. Uzay araştırmaları ve astronomi alanında da önemli gelişmeler yaşandı. Phoenix uzay aracı Mars’a indi, evrenin sırlarını çözmek için hazırlanan büyük deney düzeneği tamamlandı, Hindistan Ay’a yolculukta “Bende varım” dedi… Bunlar 2008 yılı içinde yaşanan önemli olaylardan sadece birkaçı. Sizler için uzay ve astronomi alanında yaşanan önemli 10 olayı belirledik. Aralarından en önemlisini seçmeyi size bıraktık.

Yenal Öğmen'nin 2005 yılındaki Amatör Astronomi Sempozyumu'nda yaptığı konuşma oldukça ilgi çekiciydi. Kıbrıs'ta matematik ve bilgisayar öğretmeni olan Öğmen, 2000 yılında ilk teleskobunu alıyor. Ardından teleskobun sürekli taşınma zorluğundan dolayı gözlemevi ihtiyacı doğuyor ve evinin arka bahçesinde ufak bir gözlemevi yaptırıyor. Sempozyumda yaptığı konuşmasında da bu gözlemevini neden yaptığını, yapım sürecini kısacası bir gözlemevinin doğuşunu anlatıyordu. O günlerden bugüne, artık astronomi alanında oldukça yol kateden Öğmen ile ufak bir söyleşi gerçekleştirdik.

Phoenix, alınan ikinci toprak örneğini robotik kolunu kullanarak uzay aracının kimya laboratuvarına başarılı bir şekilde ulaştırdı. Örneğin başarılı bir şekilde laboratuvar bölümüne aktarıldığı pazar akşamı doğrulandı. (6 Temmuz, 41 Sol)

Mars Phoenix görevinde 29. Görev günü sonuna yaklaşılırken, “Kar Beyaz” (Snow White) bölgesinden alınan toprak örneklerinin, ilk olarak optik mikroskop üzerindeki aparata daha sonrasında kimyasal testlerin yapılacağı MECA (Microscopy, Electrochemistry and Conductivity Analyzer) aletine gönderilmesi için hazırlıklar tamamlandı. Robot kolu “Buz Beyaz” bölgesinden aldığı toprak örneğini optik mikroskoba götürürken

NASA'nın Mars'ta bulunan uzay aracı Phoenix, çalışmaları sonucunda, gezegenin yüzeyinin biraz altında buz olduğunu gösterdi. Arizona Üniversitesi’nden Peter Smith, yaptığı açıklamada, "Bugün, büyük bir gururla ve sevinçle ilan ediyorum ki aradığımız şeyin izini bulduk. Bu gerçekten de buz, başka bir madde değil." dedi.

Bildiğiniz üzere Phoenix Mars yüzeyine 26 Mayıs’ta indi ve indiği günden itibaren 90 günlük görev süresini en iyi şekilde değerlendirmek için bir çok çalışmalarda bulunuyor. Görevin ilk safhası olan karekterizasyon evresi, yani üzerindeki aletlerin kontrolleri ve kalibrasyonları tamamlanıp iniş alanının özellikleri belirlendi; görevin asıl evresine, yani bilim evresine geçildi. Bu evrede öncelikli olarak Phoenix’in robot kolunun erişebildiği alanda deneme kazıları yapılarak incelemelerde bulunuldu. Bu kazılarda ilk günlerde aracın altında görülen parlak yüzeye tekrar rastlanılması görev yetkililerine göre doğru yolda olunduğuna dair bir işaretti. Bu yüzeyle ilgili şu anda kesin bir ifade kullanılmıyor ama çok yakında açığa çıkacağa benziyor.